Tôi chẳng thể nào quên lần đầu tiên bước vào xưởng gỗ của người bác năm 2013, không gian ồn ào tiếng máy cưa và hương gỗ thông xộc thẳng vào mũi, nhưng điều ám ảnh tôi là câu chuyện về cái tủ sai số liệu khiến đội thợ mất trắng cả tháng lương. Sau 10 năm lăn lộn, từ những ngày ở Đồng Kỵ đến xưởng riêng tại Hà Nội, tôi thấm thía rằng #keyword# không đơn thuần là gỗ và máy móc, mà còn là kỹ năng né những cạm bẫy.
Học từ những lần đổ vỡ gỗ vụn
Một lần nọ, tôi nhận đơn hàng ghế sofa trị giá 20 triệu. Sau khi đo đạc cẩn thận, tôi tiến hành cắt gỗ theo bản vẽ thiết kế. Nhưng đến lúc ráp, khung ghế bị vênh hẳn 3 cm vì tôi dùng thước dây cũ – lỗi sơ đẳng nhất. Thiệt hại: 20 triệu cả gỗ lẫn công. Lần khác, một lô gỗ sồi nhập về bị nứt dọc thớ chỉ sau 3 ngày do độ ẩm trong xưởng cao tới 70%. Tôi phải bỏ gần 15 triệu cho đơn hàng bàn ăn vì gỗ không đạt chuẩn. Sau đó, lớp sơn bị bong tróc trên bộ tủ ngủ vì nhiệt độ phòng sơn lên đến 40°C. Tôi phải sơn lại toàn bộ, mất thêm 5 triệu chi phí. Sau những lần ấy, tôi mua máy đo độ ẩm, dùng thước laser thay thước dây, và lắp máy lạnh cho phòng sơn. Giờ thì tôi luôn kiểm tra kỹ trước khi bắt tay vào sản xuất.
Bí mật với chọn gỗ mà ít người chia sẻ
Trong #keyword#, chọn gỗ là khâu quan trọng nhất. Tôi đã từng xài gỗ thông Nga vì giá thấp, chỉ 8 triệu đồng một mét khối. Nhưng loại gỗ này dễ bị cong vênh khi thời tiết ẩm. Còn gỗ sồi Bắc Mỹ cứng hơn, chịu lực tốt, giá 20 triệu/m3 nhưng ít bị nứt hơn nếu đã được xử lý độ ẩm đúng chuẩn. Để biết gỗ đã qua xử lý hay chưa, tôi sử dụng máy đo độ ẩm kiểu pin, chỉ 2 triệu. Nếu độ ẩm dưới 12% là đạt yêu cầu. Một mẹo nữa: gỗ tự nhiên thường thớ đều, mắt nhỏ, còn gỗ công nghiệp dễ bị phân lớp khi cắt. Về vận chuyển, tôi đặt gỗ từ Bình Dương ra Bắc phí vận chuyển 2 triệu mỗi mét khối, nhưng chất lượng ổn định hơn mua gỗ bên Lào không rõ nguồn cội.
Nhân công xưởng không phải là thợ mộc truyền thống
Khi mới mở xưởng, tôi nghĩ thợ làng nghề là tốt nhất. Nhưng thực tế, tôi gặp vấn đề với thợ trẻ (học từ trường dạy nghề) – họ chính xác đến từng mm nhưng thiếu sáng tạo khi phải làm chi tiết cong. Trái lại, thợ lớn tuổi ở Đồng Kỵ kỹ thuật cao nhưng không dễ thay đổi thói quen. Có lần, tôi yêu cầu một bàn làm việc kiểu dáng hiện đại, thợ già cứ đục theo kiểu truyền thống. Tôi nói: “Cái này không đúng yêu cầu”. Thế là đội thợ bỏ cuộc, mất hợp đồng 30 triệu. Giờ tôi kết hợp cả hai| thợ trẻ làm phần kỹ thuật, thợ già làm các chi tiết tinh xảo. Hàng tháng tôi họp tổng kết để cập nhật kiểu dáng mới.
Quản lý xưởng gấp đôi khó so với làm thợ
Làm thợ chỉ lo một khâu, còn quản lý xưởng phải lo từ nhập liệu đến xuất hàng. Tôi từng để lãng phí nguyên liệu 15% vì cắt gỗ không tối ưu. Sau 2 năm thực hiện 5S (sàng lọc, sắp xếp, sạch sẽ, săn sóc, sẵn sàng), tôi kéo lãng phí xuống 5%. Cụ thể: tôi phân ca máy cưa bàn, máy đánh nhám hoạt động 2 ca/ngày, kho thành phẩm được gắn mã QR để quản lý tồn kho. Mỗi tháng, tôi kiểm kê một lần để đối chiếu số liệu. Tôi cũng mua phần mềm quản lý giá 5 triệu/tháng nhưng giúp tiết kiệm 20% thời gian. Với xưởng sản xuất nội thất , quản lý tốt là sống còn. Lời khuyên của tôi là hãy bắt đầu từ những việc nhỏ: đo đạc kỹ trước khi cắt, kiểm soát độ ẩm gỗ, và đừng ngại đầu tư vào máy móc. Bạn đã từng gặp sai lầm nào khi sản xuất?